Gernika(k): trauma historiko baten errepresentazioak, transmedialitatea eta birsemantizazioa
-
TituluaGernika(k): trauma historiko baten errepresentazioak, transmedialitatea eta birsemantizazioaKongresuko orrialdeaIkertzaile NagusiaMari Jose OlaziregiTaldeaIKERKETA TALDEA: Ayerbe, Mikel; Manterola, Ismael; Onandia, Mikel; Vilavedra, Dolores; Larrinaga, Andere; Perez, Pio; Arroita, Izaro; Elizalde, Amaia; Iztueta, Miren Garbiñe; Ibarluzea, Miren; Gandara, Ana. LANTALDEA: Eizagirre, Nerea; Irujo, Xabier; Urzelai, Ainhoa; Villagran, Ane; Rivas, Miguel; Bou, Enric; Momoito, Iratxe; Oianguren, Maria; Resina, Joan Ramon; Alonso, Alejandro; Macciuci, Marta Raquel; Ostolaza, Maitane; Montero, Francesc; Ezkerra, Estibalitz; González, Iker; Fernandez, Nagore.OrganizazioaMINECO (PID2021-125952NB-100)Urtea2026
Gernika(k): trauma historiko baten errepresentazioak, transmedialitatea eta birsemantizazioa proiektuaren helburu nagusia (MICIU/AEI/10.13039/501100011033 eta FEDER, UE-k finantzatua PID2021-125952NB-1000 proiekturako) (2022-2026) Gernikako herriko bonbardaketaren errepresentazio kultural garaikideak ikertzea izan da, baita Picassoren Guernica koadro ezagunak bultzatutako berregituratze eta fenomeno transmedialak ere.
Azken alderdi horrek disziplina askotariko ikuspegi nabarmena du eta MHLI ikerketa taldearen ibilbidearekiko koherentzia kontzeptualean garatzen da, Eusko Jaurlaritzak finantzatutako IT 806-13 eta IT 1047-16 proiektuetan eta MINECOk finantzatutako FFI2017-84342-P proiektuan hasitako memoria historikoarekin lotutako ikerlerroak jarraitu eta dibertsifikatu baititu. Alde horretatik, giza eta gizarte zientziak modu naturalean lotzen dituen proiektua da.
Mari Jose Olaziregik eta Ana Gandarak (Peter Lang, 2025) argitaratutako Gernika(k)/ Guernica(s): resemantizaciones de un trauma histórico bezalako argitalpen kolektiboez gain, proiektuak 2024ko ekainean ospatu zen Gernika(k)/Guernica(s) kongresua, Gernika(k)/ Guernica(s) datu-basea edota Memory Novels Lab datu-baseari egindako ekarpenak bezalako fruituak eman ditu, azken horiek web orri honetan eskuragarri. Azkenik, bibliografia-hautaketa labur bat gehitzen dugu, bonbardaketari zein Picassoren koadroari buruzko informazioa jasotzen duena, aipatutako datu-baseetan agertzen ez diren baina gure argitalpenerako gida izan diren obra erreferentzialak biltzen dituena.
Gernikako bonbardaketari eta Picassoren Guernica koadroari buruzko bibliografia-hautaketa laburra
I. Gernikako bonbardaketari buruzkoak (analisi historikoak, politikoak eta memoriazkoak)
Irujo, X. (2017). Gernika. 26 de abril de 1937 (Á. Viñas, Pról.). Crítica.
Irujo, X. (2019). Gernika: Genealogy of a lie. Sussex Academic Press.
Mees, L. (2007). Guernica/Gernika como símbolo. Historia Contemporánea, 35, 529-557.
Preston, P. (2012). La muerte de Guernica (J. P. García, Ilus.). Debate.
Reinecke, R. (2019). Gernika und der Luftkrieg gegen die spanische Republik (1936-1939) (1.ª ed.). Aisthesis.
Steer, G. L. (1938). The Tree of Gernika. A field study of modern war. Hodder and Stoughton.
Viñas, Á. (1978). Guernica: Las responsabilidades. Historia 16, 25, 127-143.
Memoria kolektiboak eta giza-eskubideak
Cava Mesa, M. J. (1996). Memoria colectiva del bombardeo de Gernika. Bakeaz/Gernika Gogoratuz.
Gogora. Instituto de la Memoria, la Convivencia y los Derechos Humanos. (2019). Primera fase del Informe-base de violaciones de derechos humanos en Euskadi durante la Guerra Civil y el Franquismo: Víctimas mortales durante la Guerra Civil y el primer franquismo (1936-1945). Gobierno Vasco.
Schüler-Springorum, S. (2009). El mito de Guernica: proyección, propaganda, política. Historia del Presente, 14(II), 123-136.
Bonbardaketaren errepresentazio literarioa eta kulturala
Chihaia, M. (2010). Una imagen fuerte: Guernica entre ficción y no-ficción. En D. Schmelzer & C. V. Tschilschke (Eds.), Docuficción: enlaces entre ficción y no-ficción en la cultura española actual (pp. 113-132). Iberoamericana/Vervuert.
Chihaia, M., & Hennigfeld, U. (Eds.). (2020). Guernica entre icono y mito: productividad y presencia de memorias colectivas. Iberoamericana/Vervuert.
Cueto Asín, E. (2017). Guernica en la escena, la página y la pantalla. Prensas de la Universidad de Zaragoza.
Olaziregi, M. J., & Otaegi, L. (2011). La representación del bombardeo de Gernika en la literatura vasca. Revista Internacional de Estudios Vascos, Cuad. 8, 40-61.
II. Picassoren Guernica koadroari buruzkoak (analisi artistikoak eta kritikoak)
Ikasketa orokorrak eta erreferentziazko monografiak
Attlee, J. (2017). Guernica: Painting the end of the world. Head of Zeus.
Chipp, H. B., & Tusell, J. (1988). Picasso’s Guernica: History, transformations, meanings. University of California Press.
Clark, T. J. (2013). Picasso and truth: From Cubism to Guernica. Princeton University Press.
Morris, L., & Grunenberg, C. (Eds.). (2010). Picasso: Peace and freedom. Tate Publishing.
Musée National Picasso-Paris. (2018). Guernica – Catalogue d’exposition. Gallimard/Musée national Picasso-Paris.
Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. (s. f.). Repensar Guernica [Base de datos documental en línea]. https://guernica.museoreinasofia.es
van Hensbergen, G. (2007). Guernica. Biographie eines Bildes. Siedler.
Analisi ikonologikoa, propagandistikoa eta politikoa
Russell, F. D. (1980). Picasso’s Guernica: The labyrinth of narrative and vision. Allanheld, Osmun & Co.
Southworth, H. R. (1977). Guernica! Guernica! A study of journalism, diplomacy, propaganda, and history. University of California Press.
Tusell, G. (2017). El Guernica recobrado. Picasso, el franquismo y la llegada de la obra a España. Cátedra.
Werckmeister, O. K. (2009). Picassos “Guernica”. Vom propagandistischen Auftragsbild zur politischen Ikone des 20. Jahrhunderts. En G. Paul (Ed.), Das Jahrhundert der Bilder. Bd. I: 1900 bis 1949 (pp. 524-531). Vandenhoeck und Ruprecht.
Sorkuntza-testuingurua: 1937ko Erakusketa Unibertsala eta Gerra Zibila
Beevor, A. (2005). La Guerra Civil española (pp. 251-276). Crítica.
Freedberg, C. B. (1986). The Spanish Pavilion at the Paris World’s Fair of 1937. Garland.
Preston, P. (1993). Franco. A biography (p. 244). Harper Collins.